Belediye Başkanlarının Makam Tazminatı Hakkında 2 Yıl Şartı ve Tabip, Diş Tabibi Emeklisi Olup Belediye Başkanı Seçilenlerin Mağduriyeti

Belediye Başkanlarının Makam Tazminatı Hakkında 2 Yıl Şartı ve Tabip, Diş Tabibi Emeklisi Olup Belediye Başkanı Seçilenlerin Mağduriyeti

Yerel yönetimlerin en üst amiri olan belediye başkanlarının bazı özlük hakları seçildikleri gibi başlarken bazı hakları ise emekliliklerinden itibaren etkisini göstermektedir. Bu haklar arasında en çok merak edilen ve zaman zaman hak kayıplarına yol açan konu ise kuşkusuz makam tazminatı ve buna bağlı olarak ödenen temsil/görev tazminatlarıdır.

Makam Tazminatına Hak Kazanmanın Altın Kuralı: 2 Yıl

5434 sayılı Kanun’un ek 68. maddesi ve 5510 sayılı Kanun’un ek 21. maddesi uyarınca, belediye başkanlarının emekliliklerinde makam tazminatından yararlanabilmeleri için bu görevde kesintisiz veya kesintili olarak toplamda en az iki yıl bulunmaları şarttır.

Bu iki yıllık sürenin hesabında dikkat edilmesi gereken kritik hususlar şunlardır:

• İştirakçi Şartı Aranmaz: Süre hesaplanırken kişinin belediye başkanlığı yaptığı dönemde hangi sigorta koluna (SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı) bağlı olduğuna bakılmaz; seçimle gelinen başkanlık süresinin tamamı dikkate alınır.
• Tamamlama İmkanı: Eğer belediye başkanlığı süresi iki yılı doldurmuyorsa, kişinin daha önce makam tazminatı ödenmesini gerektiren başka bir devlet görevinde (örneğin daire başkanlığı, genel müdürlük vb.) geçirdiği süreler de bu iki yıla eklenir.
• İstisnai Durum: Belediye başkanı görevini yürütürken vefat edenlerde iki yıl şartı aranmaz; doğrudan makam tazminatı hakları üzerinden hak sahiplerine aylık bağlanır.

Güncel Tazminat Göstergeleri ve Ödeme Tutarları

Belediye başkanlarına ödenecek tazminat miktarları, belediyenin statüsüne göre belirlenen gösterge rakamlarının memur maaş katsayısı (2026 yılı ikinci yarısı için 1,575512) ile çarpılması sonucu bulunur. Bu gösterge rakamları 5434 sayılı Kanunun ek 68 inci maddesinin dördüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre;

Not: Makam tazminatı göstergesi 7.000 ve üzerinde olanlara “Temsil Tazminatı”, altında kalanlara ise “Görev Tazminatı” ödenir.

Emekli Aylığına İlave ve Kesinti Halleri

7417 sayılı Kanun ile yapılan düzenlemeyle birlikte 5510 sayılı Kanuna eklenen ek 21 inci madde sayesinde, 1 Ekim 2008’den sonra görev yapan ve 2 yıl şartını sağlayan belediye başkanlarının (SSK veya Bağ-Kur emeklisi olsalar dahi) emekli maaşlarına bu tazminatlar ilave edilmektedir. Ancak burada iki önemli kısıtlama mevcuttur:

1. Görevdeyken Ödeme: Emekliyken belediye başkanlığına devam edenlere makam tazminatı ödenir ancak temsil veya görev tazminatı ödenmez. Bu tazminatlar ancak başkanlık görevi bittikten sonra ödenmeye başlanır.
2. Kamu Kesiminde Çalışma: Emekli başkan, yönetim/denetim kurulu üyeliği dahil olmak üzere kamu kesiminde herhangi bir ücretli göreve başlarsa, temsil/görev tazminatları bu görev süresince kesilir.

Tabip ve Diş Tabibi Olanlar Dikkat!

Tabip veya diş tabibi kadro ve pozisyonları esas alınarak emekli, adi malullük veya vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanlara her ay aylıklarıyla birlikte, uzman olanlar için 26.000 gösterge rakamının, uzman olmayanlar için 20.000 gösterge rakamının memur maaş katsayısı ile çarpılması suretiyle bulunan tutarda ilave ödeme yapılmaktadır. Bu tutar 2026 yılı ikinci yarısı için uzmanlarda 40.963,31 TL, uzman olmayanlarda 31.510,24 TL’dir.

Emekli tabip ve diş tabiplerinin bu ilave ödemeden yararlanabilmesi için ön şart makam tazminatı ödemesine hak kazanmamış olmasıdır. Yukarıda da ifade ettiğimiz gibi belediye başkanlığı görevinde 2 yılı dolduranlar makam tazminatını hak etmektedirler. Tabip veya diş tabibi emeklisi olup belediye başkanı seçilenler belediye başkanlığında iki yılını doldurduklarında makam tazminatını hak ederler. Makam tazminatına hak kazandığı anda ise SGK tarafından resen yapılan işlemle ilgiliye makam tazminatı ödenmeye başlanırken ödenmekte olan ilave ödemesi ise 5434 sayılı Kanunun ek 84 üncü maddesine istinaden kesilir. Bu ise kişi açısından ciddi anlamda mali kayıp anlamına gelmektedir. 

Tabip veya Diş Tabibi emeklisi olup belediye başkanı seçildikten sonra bu görevde iki yıl bulunanların kaybı:

Tabip veya Diş Tabibi emeklisi olup belediye başkanı seçildikten sonra bu görevde iki yıl bulunanların emekli aylıklarına;

Büyükşehir Belediye Başkanı ise 11.028,58 TL makam tazminatı,

İl belediye başkanı ise 9.453,07 TL makam tazminatı,

İlçe veya ilk kademe belediye başkanı ise 4.726,54 TL makam tazminatı,

Diğer belediye başkanlarında ise 2.363,27 TL makam tazminatı eklenecek olup buna karşın ilgilinin tarafına emekli aylığıyla birlikte uzman olanlar için ödenen 40.963,31 TL ilave ödeme, uzman olmayanlar içinse ödenen 31.510,24 TL ilave ödeme kesilecektir.

Sonuç

Belediye başkanları için “2 yıl” sadece bir zaman dilimi değil, emeklilik hayatındaki refah düzeyini belirleyen yasal bir eşiktir. Bu süreyi dolduran başkanların, emeklilik dilekçeleriyle birlikte SGK’ya başvurarak söz konusu haklardan yararlanmaları büyük önem arz etmektedir. Tabip ve Diş Tabibi olanların belediye başkanı seçilmeleri durumunda ise bu görevde iki yıllarını doldurduklarında taraflarına makam tazminatı bağlanırken ilave ödemeleri kesilmekte, bu ise ciddi bir mali kayıp anlamına gelmektedir. Tabip ve Diş Tabibi emeklisi olanların belediye başkanlığı görevine talip olmadan önce bu hususu iyi araştırması ilgililerin faydasına olacaktır.

İsa ARAS

Trabzon Büyükşehir Belediyesi

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Whatsapp kanalımıza katılmak için tıklayın