Ek Karşılık Primi Nedir, Nasıl Bildirilir?

Ek Karşılık Primi Nedir, Nasıl Bildirilir?

Ek Karşılık Primi Nedir?

Temelleri 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununa dayanan Ek Karşılık Primi mezkur Kanuna göre bağlanacak vazife malullüğü aylıkları ile bunların dul ve yetimlerine bağlanacak aylıkların karşılığı olarak kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan prim paylarıdır.

5434 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde düzenlenen ek karşılık primi 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun yürürlüğe girmesiyle birlikte bahsi geçen Kanunun 81 inci maddesinin (h) bendinde aynı isimle yer almıştır.

Genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primleri Maliye Bakanlığı bütçesine koyulan ödenekten karşılanırken diğer kurumlar ise kendi bütçelerine bu kapsamda koydukları ödeneklerden ek karşılık primlerini karşılamaktadır. Söz konusu bildirim 2014 yılına kadar “Ek Karşılık Prim Tahakkuk Cetveli” olarak doldurulup kâğıt ortamında verilirken 2014 yılından sonra E-SGK menüsünden ulaşılan MOSİP Bilgi Sistemi üzerinden dijital olarak verilebilmeye başlanmıştır. Bu sayede borç tahakkukları da otomatik oluşmaktadır.

Ek Karşılık Primi İfadesi Nereden Geliyor?

5434 sayılı Kanun incelendiğinde sigorta primi çalışan payının “kesenek”, işveren yani kurum payının ise “karşılık” olarak ifade edildiği görülmektedir. Ek Karşılık ifadesi de 5434 sayılı Kanunda yer alan “kamu idarelerinden alınan karşılıklara ek mahiyette” ifadesinden hareketle Ek Karşılık olarak isimlendirilmiş ve bu isimle de 5510 sayılı Kanuna girmiştir.

5510 Sayılı Kanundaki Düzenleme

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun, Prim oranları ve Devlet katkısı başlıklı 81 inci maddesinin (h) fıkrasında yer alan düzenleme aşağıdaki gibidir;

“h) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılara bağlanan veya bağlanacak vazife malullüğü aylıkları ile bunların hak sahiplerine bağlanacak ölüm aylıklarının karşılığı olmak üzere, bu kapsamdaki sigortalılar için kamu idarelerinin bütçelerinden ayrılan sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödeneklerinin %20’si oranında ek karşılık primi alınır. Ayrılan ek karşılık priminin tamamı kurum bütçelerinin yetkili makamlarca onaylanarak yürürlüğe girdiği tarihi takip eden ay başlarından itibaren altı ay içinde ve aylık eşit taksitlerle ödenir. Genel bütçe kapsamındaki idarelerin ek karşılık primleri Maliye Bakanlığı bütçesine konulacak ödenekten karşılanır.”

Ek Karşılık Prim Oranları

Ek karşılık primlerinin hesaplanmasında; ilk defa 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra göreve başlayıp Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişiler için ödenen malüllük,  yaşlılık ve ölüm sigortası priminin %12 işveren hissesi ile %7,5 genel sağlık sigortası primi olmak üzere toplam %18,5 ve 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce göreve başlayıp 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılan kişiler için ödenen  %20 Kurum karşılığı tutarına ilişkin ayrılan devlet primi ödenekleri dikkate alınır.

Özetle;

5510 sayılı Kanuna tabi memurlar için;

MYO Kurum Payı %12

GSS Kurum Payı %7,5

Olmak üzere toplam %19,5

İle,

5434 sayılı Kanuna tabi memurlar için;

Kurum karşılığı %20

Olarak ayrılan tutarların toplamı MOSİP sistemine girilmekte, girilen tutarın yüzde 20’si de 6 taksit halinde SGK’ya ödenmektedir

Not: 5510 sayılı Kanuna tabi olanlar için MYO Kurum Payı 15/01/2026 öncesinde %11’iken anılan tarihten sonra %12 olarak uygulanmaya başlanmıştır.

Ek karşılık Primleri Ne Zaman Bildirilir?

Bu işlemin her yıl kurum bütçesinin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içerisinde yapılması gerekir. Fakat pratikte Ocak aynın sonuna kadar yapılan bildirimlerde de idari para cezası gibi bir olumsuzlukla karşılaşılmamaktadır. Yani yeni bütçenin yürürlüğe girdiği 1 Ocak tarihinden itibaren 10 iş günü içinde ek karşılık primleri bildirilmeli ama unutulması durumunda da panik yapılmayıp Ocak ayı içerisinde mutlaka bildirim yapılmalıdır. Daha da geç kalındıysa SGK Ek Karşılık Servisiyle görüşme yapılmalı ve buna göre hareket edilmelidir.

Ek Karşılık Primi Tutarlarını Nasıl Bildirilir?

Bildirimi bir örnek üzerinden anlatalım.

Örnek: 2026 yılında yürürlüğe giren kurum bütçenizde 5510 sayılı Kanuna tabi memurlar için %12 MYO+ %7,5 GSS ve 5434 sayılı Kanuna tabi memurlar için %20 kurum payı olarak toplamda 60 milyon TL öngörülmüş olsun.

Bu tutar MOSİP Bilgi Sistemi üzerinden “Kesenek Bilgi Sistemi” kullanıcı adı ve şifreleri kullanılmak suretiyle “Ek Karşılık Yeni Kayıt” alanından girilen ekran üzerinden bildirilecek olup ilgili ekranda istenen veriler aşağıdaki gibi doldurulacaktır.

Kurum: …….İLİ  ….. İLÇE BELEDİYE BAŞKANLIĞI

Bütçe Yürürlüğe Giriş Tarih: 01.01.2026

Dönem Yıl: 2026

Başlangıç Dönem Ay: Ocak

Bütçe: 60000000 TL

Hukuki Dayanak: 5510

Belge Türü: Asıl

Bütçe kısmına yazılacak tutar yukarıda örnek için 60 milyon TL olup 60000000 şeklinde yazılmalı, nokta kullanılmamalı, nokta sadece küsurat söz konusu ise bu küsuratlar nokta ile ayırılmalıdır.

Not: Burada yer alan 60 milyon TL temsili bir rakam olup her kurum için farklı tutarların söz konusu olacağı unutulmamalıdır.

Girilen tutarın %20’si (örnek için bu tutar 12 milyon TL’ye tekabül eder) MOSİP sistemi tarafından 6 takside bölünecek olup her bir taksitin ödeme tarihi yine sistem tarafından otomatik olarak belirlenecektir. Her bir taksitin ödeme tarihi geldiğinde kurumlar bu tutarı Sosyal Güvenlik kurumuna öder. Ödemenin yapılmaması veya geciktirilmesi durumunda SGK tarafından faiz işletilip ödemeler tahsil edilecektir.

Önemli Not: Eğer ocak ayı içerisinde girilen tutar o yıl gerçekleşen tutardan fazla ise SGK geri para iadesi yapmadığı gibi girilen tutar gerçekleşen tutardan eksik olması halindeyse kalan kısmın girilmesini kurumlardan istemekte, kurumlar bunu yapmaz ise de resen işlem yapıp faiziyle söz konusu parayı almaktadır.

Ek karşılık primi olarak fazla tutar ödememek için şu yazımızı okuyabilirsiniz. https://iscimemur.net/ek-karsilik-odemelerinde-ocak-ayina-dikkat-2/

5434 Sayılı Kanuna Tabi Olanların Ek Karşılık Hesabında Neden Genel Sağlık Sigortası Dikkate Alınmıyor?

Bilindiği üzere 2008 öncesi iştirakçi olanlar kesenek ve karşılık yönünden 5434 sayılı Kanuna tabi olsalar bile ek karşılık yönünden 5510 sayılı Kanun hükümlerine tabidirler. 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin sekizinci fıkrasında ise 5434 sayılı Kanuna tabi olanlar için kurumlarınca ödenen genel sağlık sigortası primlerinin ek karşılık primi hesabına dahil edilmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

İsa ARAS

Trabzon Büyükşehir Belediyesi

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Whatsapp kanalımıza katılmak için tıklayın