Tasarruf Tedbirleri Genelgesinde Dikkat Edilmesi Gereken Harcırah Detayı
Hatırlanacağı üzere 30/6/2021 tarih ve 31527 sayılı Resmi Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe giren 2021/14 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle birlikte kamu kurumlarında tasarruf dönemi başlatılmış ve ilerleyen süreçte istenen verim alınamadığı görüldüğünden bu genelge yürürlükten kaldırılarak yeni bir Tasarruf Tedbirleri Genelgesi devreye alınmıştır.
Hâlihazırda yürürlükte olan Tasarruf Tedbirleri konulu 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 17 Mayıs 2024 tarihli ve 32549 sayılı Resmi Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe girmiş ve yetkili kurumlarca sıkı sıkıya takibi yapılmaya başlanmıştır. Bu kapsamda Maliye Bakanlığı birtakım stratejiler geliştirerek Tasarruf Tedbirlerinin uygulanmasını takibe almıştır.
Mezkur Genelgenin “DİĞER HUSUSLAR” başlıklı bölümünde Tasarruf Tedbirlerinin izlenmesi ve denetlenmesinde birinci dereceden sorumlu olanlar belirlenmiş olup ilgili bölümde;
“… belediyelerde ise belediye başkanları tarafından hassasiyetle izlenecek ve denetlenecek, aksine hareket edenler hakkında ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılacaktır. Bu yöneticiler Genelgenin uygulanmasından öncelikle sorumlu olacaktır.” Denilmek suretiyle belediyelerde bu sorumluluk belediye başkanlarına verilmiştir.
Ayrıca 26 Temmuz 2024 tarih ve 32613 sayılı Resmi Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe giren 7521 sayılı Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 13 üncü maddesiyle 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa eklenen ek 9 uncu madde de;
“Kamu kurum ve kuruluşlarının harcama ve uygulamalarının tasarruf tedbirlerine uygunluğunun idarelerince ve/veya Hazine ve Maliye Bakanlığınca izlenmesi ve denetlenmesi sonucunda, alınan tedbirlere aykırı iş ve işlemleri tespit edilenler hakkında tabi oldukları mevzuat uyarınca disiplin hükümleri uygulanır ve sonuçları idarelerince Cumhurbaşkanlığına bildirilir.” denilmek suretiyle tasarruf tedbirlerine uyulmaması durumunda ilgili personel hakkında disiplin hükümlerinin uygulanacağına yer verilmiştir.
Genel bir değerlendirme mahiyetindeki bu girizgâhtan sonra önemli bir hususu sizlerle paylaşarak gözden kaçırılması muhtemel bir hususu dile getirmek faydalı olacaktır.
Bütün belediyeler her yıl olduğu gibi bu içinde 2025 yılı bütçelerini hazırlayıp meclislerinde onayladıktan sonra yürürlüğe koymuşlar ve 2025 yılında bu bütçelerini harcamaya başlamışlardır. Pek çok kalemden oluşan bu bütçelerin içinde harcırah kalemi de yer almaktadır. Harcırah kalemi ise yurt içi ve yurt dışı olmak üzere ikiye ayrılır.
2024/7 Sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesinin “PERSONEL GÖREVLENDİRMELERİ” başlıklı bölümünün ikinci fıkrasında;
“…Zorunlu hâllerde yapılacak yurt dışı geçici görevlendirmeler, bu amaçla tahsis edilmiş başlangıç ödeneğini aşmamak kaydıyla, görevin süresi ve görevli sayısı en az seviyede tutularak bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarda bakan, diğer idarelerde üst yönetici onayı ile yapılacaktır.” İfadesi yer almakta olup bu ifadeye göre yurtdışı harcırahı olarak oluşturulan bütçe kalemine koyulan başlangıç ödeneğinin planlı bir şekilde harcanması ve başlangıç ödeneğinin aşılmaması gerekmektedir. Aksi halde Tasarruf Tedbirleri Genelgesine aykırı hareket edilmiş olunacağı gibi yukarıda zikredilen 7521 sayılı Kanunun 13 üncü maddesiyle 5018 sayılı Kanuna eklenen ek 9 uncu maddeye göre sorumlu personel hakkında, tabi olduğu mevzuata göre, disiplin hükümlerinin uygulanması gerekecektir. Bu konuda birinci dereceden sorumlu olan yetkili, harcırah bütçesini harcayan harcama yetkilisi olup söz konusu kişilerin bu hususa çok dikkat edilmesi gerekmektedir. Zira bu husus Sayıştay Denetçileri tarafından da kolayca incelenip sorgu konusu yapılabilecek bir husustur. Sonuçta başlangıç ödeneği belli, bütçe aktarımı veya artırılması belli, yurtdışı görevlendirmeleri belli olduğundan bu konunun denetimi çok somut verilere dayanmaktadır.
İsa ARAS
Trabzon Büyükşehir Belediyesi