İşçi Yarım Gün Yıllık İzin Kullanabilir Mi?

İşçi Yarım Gün Yıllık İzin Kullanabilir Mi?

Dinlenmek çalışanlar için ihtiyaç olduğu kadar aynı zamanda Anayasal bir hak olarak da Türkiye Cumhuriyeti Devletinin Anayasasında yerini almıştır. Zira Anayasanın “Çalışma şartları ve dinlenme hakkı” başlıklı 50 nci maddesinde;

“…Dinlenmek çalışanların hakkıdır.

Ücretli hafta ve bayram tatili ile ücretli yıllık izin hakları ve şartları kanunla düzenlenir.” hükmü yer alır.

Bu nedenle kanun koyucu tarafından, çalışma şekli veya statüsüne göre farklılık göstermekle birlikte, çalışanların dinlenme ve izin haklarına ilişkin çeşitli düzenlemeler yapılmıştır. Bu hakların başında da izne ilişkin düzenlemeler gelmektedir.

Biz bu yazımızda 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında istihdam edilen işçilerin yıllık izinlerinin kullandırılması esnasında işverenler tarafından karşılaşılan tereddütlü bir hususu değerlendireceğiz.

Bilindiği üzere 4857 sayılı İş Kanunu’nun Yıllık ücretli izin hakkı ve izin süreleri başlıklı 53 üncü maddesinde çalışma süreleri dikkate alınarak çalışanların yıllık izin süreleri düzenlenmiştir. Yine aynı madde içerisinde “Yıllık izin süreleri iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile artırılabilir.” Hükmü yer almakla birlikte bu süreler madde metninde belirtilen iş sözleşmeleri ve toplu iş sözleşmeleri ile de artırılabilmektedir.

Yine İş Kanunun Yıllık ücretli iznin uygulanması başlıklı 56 ncı maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu iznin 53 üncü maddede gösterilen süreler içinde işveren tarafından sürekli bir şekilde verilmesi zorunludur.” denilmekle birlikte aynı maddenin üçüncü fıkrasında; “Ancak, 53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.” şeklinde düzenlenmiştir.

Buradan anlaşılması gereken;

• Yıllık iznin tek parça halinde verilmesi gerektiği,
• İşçi ve işveren anlaşırsa, bir kısmı 10 günden az olmamak şartıyla bölünebileceği,
• 10 günden arda kalan günlerin ise bir sınırlama olmaksızın kullanılabileceği,

Anlaşılmaktadır.

Buraya kadar işçilerin yıllık izin süreleri ve kullanım esasları ile genel bir değerlendirme yaptık.

Bilindiği üzere Ulusal ve Genel Tatil günleri işçilerin yıllık izin sürelerinden düşülmemektedir.

2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanun’un 1 inci maddesinde “1923 yılında Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim günü Ulusal Bayramdır. Türkiye’nin içinde ve dışında Devlet adına yalnız bugün tören yapılır. Bayram 28 Ekim günü saat 13.00’ten itibaren başlar ve 29 Ekim günü devam eder.” ile aynı kanunun 2 inci maddesinde;

“…

1. Ramazan Bayramı; Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 3,5 gündür.
2. Kurban Bayramı; Arefe günü saat 13.00’ten itibaren 4,5 gündür.”

Bu durumda yarım günlük bayram süreleri için işverenler nasıl bir yol izlemelidir?

Öncelikle 4857 sayılı İş Kanunu içerisinde yarım gün izin süresiyle ilgili bir düzenleme yer almamaktadır.

Fakat 4857 sayılı Kanunun 56 ıncı maddesinde belirtildiği üzere; “53 üncü maddede öngörülen izin süreleri, tarafların anlaşması ile bir bölümü on günden aşağı olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir.” denilmektedir.

Bu hükümden yola çıkarak bu günlerde işçilerin bireysel veya Toplu İş Sözleşmelerinde farklı bir düzenleme yer almaması halinde işverenlerin bu güne denk gelen izin sürelerinden yarım gün düşmeleri gerektiğini değerlendirmekteyiz.

Tabi ki bu gibi izin sürelerinin personel programlarına işlenmesi bir sonraki yarım izinde yıllık izin sürelerinden 1 gün düşmesi veya her yarım izinde yarım gün izin düşülmesi gibi çeşitli uygulamalar yapılabilir.

Bu noktada fiili çalışmalarla ilgili olarak yapılan ödemeler ise değerlendirilmeli, gerekirse bu yönde bireysel veya Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine işlenmelidir.

Taktir Okuyucunundur.

Mehmet YURDCU

Tavşanlı Belediyesi / Kütahya

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayın

Whatsapp Kanalımıza katılmak için tıklayın