Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) Ödenen Tutarlar Gelir Vergisi Matrahından İndirilebilir Mi?

Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) Ödenen Tutarlar Gelir Vergisi Matrahından İndirilebilir Mi?

Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) ülkemizde gittikçe yaygınlaşan bir yatırım aracı haline dönüşmüştür. Çalışanlar için BES zorunlu ve isteğe bağlı olmak üzere ikiye ayrılır.

Bilindiği üzere 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununun Çalışanların otomatik olarak bir emeklilik planına dâhil edilmesi başlıklı ek 2. Maddesinin birinci fıkrasına göre 45 yaşını doldurmamış olanlardan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentlerine göre çalışmaya başlayanlar işverenleri tarafından bireysel emeklilik sistemine dahil edilmekte ve bu kişilerden katkı payı olarak prime esas kazançlarının yüzde üçüne karşılık gelen tutar kesilmektedir.

Mezkur Kanun gereği zorunlu olarak sisteme dahil edilenler cayma haklarını kullanarak sistemden çıkabilecekleri gibi kendileri de bu kapsamda faaliyet gösteren bir kurum aracılığıyla isteğe bağlı olarak bireysel emeklilik sistemine girip prim yatırabilirler.

Bu durumda olanlar, yani hem zorunlu BES kapsamında sisteme dahil olmuş ve sistemden henüz çıkmamış olanlar hem de kendi istekleriyle sisteme dahil olup prim ödemeye devam edenler, ödedikleri bu primlerin gelir vergisi matrahından indirilip indirilemeyeceğini merak etmektedir.

Bu soruya cevap verebilmek için müracaat edilmesi gereken mevzuat kaynağımız 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ve bu kanunun 63 üncü maddesidir.

Mezkur Kanunun Gerçek ücretler başlıklı 63 üncü maddesinin birinci fıkrasında “Ücretin gerçek safi değeri iş veren tarafından verilen para ve ayınlarla sağlanan menfaatler toplamından aşağıdaki indirimler yapıldıktan sonra kalan miktardır.” denilmekte ve bu fıkranın üçüncü bendinde;

Sigortanın Türkiye’de kâin ve merkezi Türkiye’de bulunan bir emeklilik veya sigorta şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat sigortası poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primlerin %50’si ile ölüm, kaza, sağlık, hastalık, engellilik, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primler (İndirim konusu yapılacak primler toplamı, ödendiği ayda elde edilen ücretin %15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamaz. Cumhurbaşkanı bu bentte yer alan oranları yarısına kadar indirmeye, iki katına kadar artırmaya ve belirtilen haddi, asgari ücretin yıllık tutarının iki katını geçmemek üzere yeniden belirlemeye yetkilidir.)”

İşbu madde 29 Haziran 2012 Tarih ve 28338 sayılı Resmi Gazete ‘de yayınlanarak yürürlüğe giren 6327 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle değişerek bu hali almış olup önceki metni ise aşağıdaki gibiydi;

“Sigortanın veya emeklik sözleşmesinin Türkiye’de kain ve merkezi Türkiye’de bulunan bir sigorta veya emeklilik şirketi nezdinde akdedilmiş olması şartıyla; ücretlinin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait hayat, ölüm, kaza, hastalık, sakatlık, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri için hizmet erbabı tarafından ödenen primler ile bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları,”

Buradan anlaşılacağı üzere mezkur maddenin önceki halinde, bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının gelir vergisi matrahından indirilmesi düzenlenmişken 6327 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle birlikte (yürürlük tarihi 1/1/2013) bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı paylarının gelir vergisi matrahından indirilmesi uygulamasına son verilmiştir.

Maliye Bakanlığı tarafından 23/10/2012 tarihinde yayınlanan 85 seri no.lu Gelir Vergisi Sirkülerinin “8.1. Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Paylarının Ücret Matrahından ve Yıllık Beyannameyle Beyan Edilecek Gelirlerden İndirimi” başlıklı bölümünde konuya ilişkin;

“6327 sayılı Kanunun 5 ve 8 inci maddeleriyle Gelir Vergisi Kanununun 63 ve 89 uncu maddelerinde yapılan değişiklikler uyarınca, 1/1/2013 tarihinden itibaren, ücretliler için vergiye tabi ücret matrahının; yıllık beyanname veren mükellefler için vergi matrahlarının tespitinde bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları indirim konusu yapılamayacaktır.” açıklamasına yer verilmiş olup;

Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından hazırlanan Gelir Vergisi Matrahından İndirilecek Hayat/Şahıs Sigorta Primleri başlıklı rehberin 6. Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payları İndirim Konusu Yapılabilir mi? Bölümünde;

“İşveren ya da ücretli tarafından bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları, vergiye tabi ücret matrahının tespitinde hiçbir surette indirim konusu yapılamaz.” İfadesi yer almıştır.

Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından konuya ilişkin verilen bir Özelgede de;

“Bu hüküm ve açıklamalar çerçevesinde, bireysel emeklilik sistemine yıllık olarak ödemiş olduğunuz 3.550-TL katkı payının aylık tutarlarının tespit edilmesi sonucu 2013 yılına  isabet eden kısmının, Gelir Vergisi Kanununda 6327 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik uyarınca 2013 yılı aylık ücretinizin safi tutarının tespitinde gelir vergisi matrahından indirim konusu yapılması mümkün değildir.” Denilmiştir.

Yukarıda yer verilen tüm hüküm ve açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde görülecektir ki; bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları 1/1/2013 tarihinden önce çalışanların gelir vergisi matrahından indirilebiliyorken, 6327 sayılı Kanunun 5 inci, maddesiyle gelen değişiklik sonrası, anılan tarih itibariyle çalışanlardan kesilen veya ödedikleri BES tutarları artık gelir vergisi matrahlarından indirilememektedir.

İsa ARAS

Trabzon Büyükşehir Belediyesi

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Whatsapp kanalımıza katılmak için tıklayın