Eşi Emekli Olan Devlet Memuru Aile Yardımı Ödeneği Alabilir Mi?

Eşi Emekli Olan Devlet Memuru Aile Yardımı Ödeneği Alabilir Mi?

657 sayılı devlet Memurları Kanununun “Aile yardımı ödeneği” başlıklı 202 nci maddesinde;

“Evli bulunan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği verilir.

Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500, çocuklarından herbiri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayısı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir.

…” Denilmiş,

Kamu Görevlileri Hakem Kurulu Kararının 45 inci maddesinde ise;

“657 sayılı Kanunun 202 nci maddesi uyarınca eş için “2.134” olarak uygulanan aile yardımı ödeneği gösterge rakamı “2.273” olarak uygulanır.” Denilmek suretiyle 202 nci maddenin ikinci fıkrada yer alan 1500 gösterge rakamı 2134 olarak uygulanmaya devam edilmiştir.

Mezkur maddeden anlaşılacağı üzere aile yardımı kavramı hem çalışmayan eş için ödenen ödeneği hem de çocuklar için yapılan ödemeyi kapsamakla birlikte bizim bu yazımıza esas olan çalışmayan eş için yapılan aile yardımı ödeneğidir.

Eşi Emekli Olan Devlet Memuru Aile Yardımı Ödeneği Alabilir Mi?

657 sayılı Kanunun 202 nci maddesinin ikinci fıkrasında; “Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 1500…” hükmü yer almakta olup burada yer alan herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan ifadesi gayet açık bir anlam taşımaktadır. Dolayısıyla memurun emekli aylığı alan eşi için aile yardımı ödeneğinden yararlanması mümkün değildir.

Fakat 88 seri no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinin “X-Aile Yardımı Ödeneği” başlıklı bölümünün ikinci bendinde yer alan;

“2) 657 ve 926 sayılı Kanunların yukarıda belirtilen maddelerinde eş için her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmama koşulu getirilmiştir. Ancak eşlerden birinin herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan emekli aylığı alması çalışma olarak düşünülemeyeceğinden bu durumdaki Devlet memuruna da eşi için aile yardımı ödeneği verilecektir.” İfade ister istemez kafa karışıklığına neden olmakta ve eşi emekli olan Devlet memuruna aile yardımı ödeneği veren bazı kurumlarca dayanak olarak gösterilmektedir.

Burada şu hususa dikkat etmek gerekir;

657 sayılı Devlet Memurları Kanununun yayınlandığı 23/7/1965 sayılı Resmi Gazete ’ye gidip 202 nci maddenin ilk haline baktığımızda, mezkur maddenin ikinci fıkrasının;

“Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan eşi ve çocukları için her yıl Bütçe Kanunlarında tesbit edile­cek miktar üzerinden ödenir.” Şeklinde olduğunu görüyoruz.

Yani metnin ilk halinde “veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan” ifadesi yer almamakta ve madde metni bu şekildeyken 88 seri no.lu DMK Tebliğinin yukarıda zikredilen hükmü gereğince eşi emekli olan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneği yapılabilmekteydi.

Fakat daha sonra 657 sayılı Kanunun 202 nci maddesinin ikinci fıkrasına “veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan” hükmü eklenmiş ve madde metni bugünkü son haline yakın bir hal almıştır.

Sonuç olarak;

657 sayılı Kanunun 202 nci maddesinin güncel halini göz önüne aldığımızda eşi emekli olan Devlet memurlarına aile yardımı ödeneğinin verilmeyeceği,

Böyle bir ödemenin yapılmasının kamu zararı olacağı ve ilgililerinden tazmin edilmesini gerektirecek bir sonuç doğuracağı kanaatindeyiz.

Kaldı ki Sayıştay 6. Dairenin 18.04.2013 tutanak tarihli ve 21 karar no ile 128 ilam no.lu kararında ilgililerin 88 seri no.lu tebliği dayanak göstermesi kabul edilmeyerek;

“Açıklanan nedenlerle, Belediyenin muhtelif birimlerinde çalışan bazı personelin eşleri çalıştığı veya emekli olduğu halde çalışmayan eşler için öngörülen aile yardımı ödeneği ödenmesi ve gelir vergisi hesaplanırken asgari geçim indiriminin mahsup edilmesi sonucu oluşan ………TL kamu zararının;

…” denilmek suretiyle oy birliğiyle kamu zararı çıkarılmıştır.

Emekli Olup İkramiye Alıp, Emekli Maaşı Almak İçin Yaşı Bekleyenin Eşine Aile Yardımı Ödenir Mi?

Bu konuyla ilgili olarak verilmiş bir görüşte;

“… Bilindiği üzere 657 sayılı kanunun 202’ nci maddesinde “Evli bulunan devlet memurlarına aile yardımı ödenir. Bu yardım, memurun her ne şekilde olursa olsun menfaat karşılığı çalışmayan veya herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan eşi için 2.134, çocuklarından her biri için de 250 gösterge rakamının (72 nci ay dahil olmak üzere 0-6 yaş grubunda yer alan çocuklar için bir kat artırımlı) aylık katsayı ile çarpılması sonucu elde edilecek miktar üzerinden ödenir.” hükmü yer almaktadır.

Söz konusu hüküm çerçevesinde ilgiliye aile yardımı ödeneğinin ödenebileceği, Başkanlığımızca mütalaa edilmektedir.” Denilmek suretiyle olumlu görüş bildirilmiştir.

Takdir okuyucunundur.

İsa ARAS

Trabzon Büyükşehir Belediyesi

Yazarın tüm yazıları için tıklayın

Whatsapp kanalımıza katılmak için tıklayın