Meclis Kökenli Belediye Başkan Yardımcılarının Belediye Başkan Vekilliği Yapması Halinde Bu Görevinden Dolayı İlave Ödeme Alabilir Mi?
Soru: Meclis Kökenli Belediye Başkan Yardımcılarının Belediye Başkan Vekilliği Yapması Halinde Bu Görevinden Dolayı İlave Ödeme Alabilir Mi?
Konu gerçekten spesifik bir durum olması nedeniyle bu konuyu detaylı bir şekilde değerlendireceğiz.
Bilindiği üzere; 7456 sayılı Kanunun 28 inci maddesi ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye aşağıdaki ek 40 ıncı madde eklenmiş ve bu düzenlemeyle birlikte memur ve diğer bazı kamu görevlilerinin maaş sistemine “İlave Ödeme” dahil edilmiştir. İlave Ödemenin kimlere ödeneceği, nasıl hesaplanıp hangi kesintilere tabi tutulacağı mezkur madde de düzenlenmiş olup belediye başkanları ve belediye başkan yardımcıları başkan vekilleri de ilave ödemeden yararlanacaklar arasında sayılmıştır.
Söz konusu maddenin ilgili kısmı şu şekildedir;
“…
aylık ödenekleri 3/7/2005 tarihli ve 5393 sayılı Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan gösterge rakamları esas alınarak belirlenen belediye başkanları ile başkan yardımcılarına (haklarında 5393 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasında dikkate alınmak üzere başkan vekilleri dâhil);
…”
Bilindiği üzere 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun Başkan vekili başlıklı 40 ıncı maddesinde; “Belediye başkanı izin, hastalık veya başka bir sebeple görev başında bulunmadığı hallerde, bu süre içinde kendisine vekalet etmek üzere, belediye meclisi üyeleri arasından birini başkan vekili olarak görevlendirir…” denilmektedir.
Aslına bakılırsa buraya kadar herhangi bir problem olmamakla birlikte asıl kafa karışıklıkları başkan vekili olarak görev yapanların kimler olduğunun tespitinden sonra oluşmaktadır.
Gelin beraber bu durumu inceleyelim.
Kimler belediye başkan vekili olabilir?
Belediye başkan vekili; büyükşehir belediyelerinde meclis üyeleri arasından belirlenirken diğer belediyelerde ise meclis kökenli belediye başkan yardımcıları veya meclis üyeleri arasından görevlendirilme yapılabilmektedir.
Meclis kökenli belediye başkan yardımcıları hariç olmak üzere meclis üyeleri arasından belediye başkan vekili olarak görevlendirilenlere ilave ödemenin vekalet ettikleri gün sayısı üzerinden ödeneceği açıktır. Bu noktada bir tereddüt söz konusu değildir.
Meclis kökenli belediye başkan yardımcılarına 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 49 uncu maddesinde belirtilen ödenek ile birlikte 7456 sayılı Kanunun 28 inci maddesi ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenen ek 40 ıncı maddede düzenlenen İlave Ödeme birlikte ödenecektir.
Peki meclis kökenli belediye başkan yardımcılarının 5393 sayılı Belediye Kanununun 40 ıncı maddesi kapsamında belediye başkanı vekili olarak görev yapması halinde, vekalet ettiği gün sayısıyla orantılı olarak bir kez daha ilave ödemeden yararlandırılacak mıdır?
Zira mezkur kanunda geçen “(haklarında 5393 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasında dikkate alınmak üzere başkan vekilleri dâhil)) ifadesi bazı uygulayıcılar tarafından farklı yorumlanabilmektedir.
Bu sorunun çözümü için mezkûr maddenin ikinci fıkrasını inceleyelim.
Söz konusu fıkrada; “İlave ödeme, kapsamında bulunanlara sadece kendi unvanı esas alınarak ödenir ve mali hakları mevzuatı uyarınca en yüksek Devlet memuru veya başka bir unvan esas veya emsal alınmak suretiyle belirlenenler bakımından, diğer mevzuat uyarınca mali haklarının belirlenmesine esas ödeme unsurlarının kapsam veya hesabına dâhil edilmez. Bu ödeme, ilgili mevzuatı uyarınca ödenmekte olan veya mali ve sosyal hakların tespitinde esas alınan aylık, ücret, zam, tazminat, ödenek, döner sermaye ödemesi, ikramiye ve diğer herhangi bir ödeme unsurunun ya da ücret tavanının hesabında dikkate alınmaz. Bu madde hükümleri, doğrudan veya başka bir ödemenin hesabında olmak üzere, tamamen veya kısmen mükerrer ödeme yapılmasına neden olacak şekilde uygulanamaz. Diğer mevzuatın bu fıkraya aykırı hükümleri uygulanmaz.” Denilmektedir.
Bu fıkradan çıkartılacak sonuç;
– İlave ödeme, kapsamında bulunanlara sadece kendi unvanı esas alınarak ödeme yapılacaktır.
– Bu ödeme; maaş, tazminat, döner sermaye, ikramiye gibi hiçbir ödeme kaleminin içinde gösterilemez veya onunla birlikte değerlendirilip artırılamaz.
– Bu ödeme herhangi bir ödeme unsurunun ya da ücret tavanının hesabında dikkate alınmaz.
– Başka bir kanunda daha geniş ya da farklı bir hak yazıyor olsa bile, bu madde hükmü geçerlidir. Aykırı hüküm varsa, geçersiz sayılır.
–Her ne kadar madde metninde “(haklarında 5393 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinin üçüncü fıkrasının uygulanmasında dikkate alınmak üzere başkan vekilleri dâhil)” ifadesi yer alsa da bu ifadenin meclis kökenli belediye başkan yardımcılarını kapsamadığı çünkü madde metninde “başkan yardımcılarına” ifadesi ile meclis kökenli belediye başkan yardımcılarının zaten sayıldığı, parantez içi hükmün büyükşehir meclis üyeleri ile norm kadrosunda belediye başkan yardımcısı bulunmayan veya bulunsa bile meclis üyeleri içerisinden başkan vekili olarak görev alanların anlaşılması gerektiğini değerlendiriyoruz.
Zira bazı belediyelerin norm kadrosunda belediye başkan yardımcılığı kadrosu olmadığından meclis üyeleri arasından da belediye başkan yardımcısı görevlendirilememekte, bazı belediyelerde ise meclis üyeleri arasından belediye başkan yardımcısı görevlendirme imkanı varken bu görevlendirme yapılmamaktadır. Çünkü bu zorunlu bir hususu değildir. Yukarıda bahsi geçen parantez içi hüküm ise meclis üyesi başkan vekillerini kapsamakta, meclis üyesi belediye başkan yardımcılarını kapsamamaktadır.
Sonuç olarak;
İlgilisine meclis kökenli belediye başkan yardımcılığı görevi nedeniyle ilave ödemenin yapılacağı,
Meclis kökenli belediye başkan yardımcısının aynı anda belediye başkan vekili olduğu göz önüne alındığında her iki görevin birbirinden farklı görevler olduğu, madde metninde geçen sadece kendi unvanı esas alınarak ödeme yapılacağı ifadesinden yola çıkarak meclis kökenli belediye başkan yardımcılarına başkan vekilliğinden kaynaklı ek bir ilave ödeme daha yapılmayacağı, kanun koyucunun yukarıda belirtiğimiz şekliyle mükerrer ödemenin önüne geçmek adına düzenleme yaptığı anlaşılmaktadır.
Takdir okuyucunundur…
Mehmet YURDCU
Tavşanlı Belediyesi / Kütahya